Aktualizacja: 12 września 2020
9 min
Psychologia to kierunek cieszący się niegasnącym zainteresowaniem absolwentów szkół średnich. Rokrocznie naukę psychologii na kilkudziesięciu polskich uczelniach rozpoczynają tysiące osób mających różne pomysły na swoją karierę zawodową. Psychologia jest bowiem kierunkiem dającym dość szerokie perspektywy zatrudnienia i rozwoju. Ze względu na rosnące zapotrzebowanie na psychologów na rynku absolwenci tego kierunku nie powinni w przyszłości narzekać na problemy ze znalezieniem pracy, dlatego też w tym artykule odpowiemy na pytanie co można robić po psychologii? Co po psychologii?

Studia na kierunku psychologia

Na przeważającej większości uczelni psychologię będziecie studiować w systemie jednolitym. Oznacza to, że tok studiów nie dzieli się na studia I stopnia (licencjackie) i studia II stopnia (magisterskie), tylko obejmuje 5 lat ciągiem i kończy się obroną pracy magisterskiej i uzyskaniem tytułu magistra. Na nielicznych uczelniach (np. Uniwersytet SWPS i Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa w Poznaniu) możliwe jest podjęcie nauki w typowym systemie bostońskim, czyli w podziale na studia licencjackie i magisterskie. W ostatnich latach stworzono także przyspieszoną ścieżkę studiów psychologicznych dla osób, które ukończyły już inny kierunek studiów. Studia na ścieżce dla licencjatów i magistrów trwają około 3 lat i kończą się uzyskaniem tytułu magistra psychologii.

Psychologię studiować można zarówno w trybie stacjonarnym (dziennie), jak i niestacjonarnym (wieczorowo lub zaocznie). Zajęcia w trybie zaocznym odbywają się w zależności od uczelni w piątki, soboty i niedziele lub tylko w soboty i niedziele.

Na studiach psychologicznych istnieje szereg ścieżek i specjalizacji, które można wybrać. Najpopularniejsze specjalizacje na kierunku psychologia to:

  • psychologia kliniczna
  • psychologia zdrowia
  • psychologia społeczna
  • psychologia biznesu
  • psychologia organizacji i pracy
  • psychologia dziecka i rodziny
  • psychoterapia
  • psychologia sportu
  • neuropsychologia
  • psychologia międzykulturowa
  • psychologia edukacyjna

Studia psychologiczne obejmują dwie grupy przedmiotów do zaliczenia. Pierwsza z nich to przedmioty ogólnopsychologiczne, które można określić mianem niezbędnika każdego psychologa. Pozwalają na zdobycie podstawowej wiedzy z zakresu poszczególnych dziedzin psychologii. Przygotujcie się więc na naukę biologicznych mechanizmów zachowania, statystyki, metodologii, psychometrii, psychopatologii, a także podstaw psychologii osobowości, psychologii społecznej, psychologii klinicznej czy różnic indywidualnych. Druga grupa to przedmioty związane z wybraną specjalizacją. Zazwyczaj pojawiają się one w planie dopiero na późniejszych latach studiów. W ich ramach będziecie przyswajać wiedzę o wyższym stopniu zaawansowania. Studia psychologiczne wyposażą was także w szereg umiejętności praktycznych zdobywanych podczas warsztatów i ćwiczeń z psychologami-praktykami, trenerami grupowymi i szkoleniowcami.

Na jakich uczelniach można studiować psychologię?

Psychologia znajduje się w katalogu kierunków kilkudziesięciu szkół wyższych w Polsce. Są to zarówno uczelnie publiczne, jak i prywatne. Do najbardziej znanych należą:

  • Uniwersytet Warszawski
  • Uniwersytet Jagielloński
  • Uniwersytet SWPS (dawniej: Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej) - z siedzibami w Warszawie, Sopocie, Poznaniu, Katowicach i Wrocławiu
  • Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie
  • Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
  • Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
  • Uniwersytet Łódzki

Na uwagę zasługuje, że w ofertach uczelni prywatnych, np. Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, pojawia się psychologia w trybie online, co pozwala na naukę niemal bez wychodzenia z domu. W trakcie semestru odbywają się tylko 2 lub 3 zjazdy w siedzibie uczelni.

Praca po psychologii

Psycholog kliniczny

Psycholog kliniczny to absolwent 5-letnich studiów, który dodatkowo ukończył 4-letnie szkolenie specjalizacyjne. Zajmuje się diagnozą i terapią zaburzeń psychicznych, a także prowadzeniem działań w obszarze profilaktyki zdrowia psychicznego. Psycholog kliniczny posiada wiedzę na temat mechanizmów powstawania i podtrzymywania chorób psychicznych. Zazwyczaj psycholodzy kliniczni specjalizują się w pracy z wybraną grupą pacjentów (np. psycholog kliniczny dzieci, psycholog kliniczny młodzieży, psycholog kliniczny dorosłych) lub zaburzeń (np. neuropsycholog kliniczny). Psycholodzy kliniczni mogą znaleźć pracę w szpitalach psychiatrycznych, poradniach zdrowia psychicznego, ośrodkach leczenia uzależnień oraz w prywatnych gabinetach. Coraz częściej zatrudnia się ich także na oddziałach internistycznych i onkologicznych.

Psycholog szkolny

Aby podjąć pracę jako nauczyciel psycholog, trzeba spełnić dwa warunki: ukończyć studia magisterskie na kierunku psychologia oraz posiadać przygotowanie pedagogiczne. Rolą psychologa szkolnego jest świadczenie pomocy psychologicznej dla uczniów, nauczycieli i rodziców. Takie wsparcie może obejmować rozwiązywanie problemów wychowawczych, wspieranie ucznia w jego rozwoju, prowadzenie mediacji w sytuacjach kryzysowych, rozpoznawanie potrzeb i talentów uczniów czy prowadzenie działań w zakresie profilaktyki uzależnień.

Psycholog policyjny i psycholog więzienny

Obecność psychologów w policji i służbie więziennej jest od kilku lat standardem. Taką pracę mogą podjąć wyłącznie osoby, które posiadają tytuł magistra psychologii i przeszły pełen proces rekrutacyjny do służb. Psycholog policyjny lub więzienny może być zatrudniony jako cywil lub jako funkcjonariusz, przy czym ten drugi scenariusz jest zdecydowanie częstszy. Głównym obszarem pracy psychologa policyjnego jest pomoc psychologiczna i psychoedukacja. Psycholodzy organizują wsparcie w postaci interwencji kryzysowych, porad i grup wsparcia dla funkcjonariuszy policji, a także ofiar wypadków i przestępstw. Odbywają dyżury, w trakcie których policjanci doświadczający trudności wynikających z obciążającego charakteru pracy mogą uzyskać pomoc. Psycholodzy policyjni mogą wspierać także funkcjonariuszy w działaniach dochodzeniowo-śledczych, tworząc profile psychologiczne sprawców. Prowadzą także diagnozę kandydatów do służby. Praca psychologa więziennego ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa osadzonym. Psycholog przeprowadza diagnozę więźniów i ocenia ich poziom funkcjonowania. Świadczy także wsparcie osobom znajdującym się w kryzysie.

Psychoterapeuta

Aby móc tytułować się psychoterapeutą, trzeba skończyć 5-letnie studia magisterskie oraz szkolenie podyplomowe w szkole psychoterapii. To ostatnie trwa zazwyczaj 4 lata i najczęściej kończy się egzaminem certyfikacyjnym. W Polsce funkcjonuje kilkanaście szkół psychoterapii prowadzących edukację zgodnie z różnymi nurtami. Przed wyborem szkoły kandydat powinien zapoznać się z założeniami teoretycznymi danej szkoły. Rolą psychoterapeuty jest udzielanie wsparcia psychologicznego pacjentom oraz stosowanie oddziaływań terapeutycznych mających na celu wyleczenie lub złagodzenie objawów chorobowych. Psychoterapeuci znajdują zatrudnienie w szpitalach psychiatrycznych, poradniach zdrowia psychicznego, ośrodkach leczenia uzależnień, prywatnych gabinetach oraz ośrodkach interwencji kryzysowej.

Rekruter / specjalista HR

O tym, że dobry pracownik to skarb, nikogo nie trzeba przekonywać. Pracodawcom zależy na tworzeniu zespołów, których wysiłki będą efektywne. Selekcja kandydatów i tworzenie zespołów to właśnie rola rekrutera. Praca w rekrutacji jest mocno osadzona w analizie cech osobowości i potencjału jednostki. Rekruterzy sprawują pieczę nad całością procesu rekrutacyjnego - od opracowania ogłoszenia po formalności związane z zatrudnieniem. Często zajmują się także promocją polityki kadrowej firmy, na przykład poprzez udział w targach pracy. W pracy rekrutera poza wykształceniem kierunkowym ważne są umiejętności selekcji i porządkowania informacji, komunikatywność i otwartość. Pracę na tym stanowisku można znaleźć w działach HR większych firm. Rekruterzy z doświadczeniem są także zatrudniani jako freelancerzy w charakterze ekspertów do prowadzenia konkretnych procesów rekrutacyjnych.

Doradca zawodowy

Przyznajcie sami, że wybranie kierunku studiów i dalszej ścieżki kariery nie jest łatwe. Aby podjąć dobrą decyzję, trzeba wziąć pod uwagę nie tylko trendy, marzenia rodziców i obietnice dobrych zarobków, ale przede wszystkim nasze indywidualne predyspozycje. W obiektywnej ocenie tych ostatnich pomaga właśnie doradca zawodowy. Wspiera on swoich klientów w określeniu własnego potencjału i ograniczeń oraz obraniu odpowiedniego kierunku rozwoju. Pomocy u doradcy zawodowego szukają nie tylko młodzi ludzie, lecz także ci, którzy borykają się z wypaleniem zawodowym lub stanęli przed koniecznością przekwalifikowania się. Doradcy zawodowi są zatrudniani między innymi w szkołach, urzędach pracy i centrach kształcenia. Pracują także jako freelancerzy oraz zakładają prywatne gabinety.

Mediator

W związku ze zmianami przepisów mediacje stają się coraz bardziej popularne w polskim porządku prawnym. Na mediację decydują się także osoby niepozostające ze sobą w sporze sądowym, a po prostu potrzebujące pomocy w rozwiązaniu konfliktu. Mediatorem sądowym może być każda osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych i korzystająca w pełni z praw publicznych (z wyjątkiem sędziów) po uzyskaniu wpisu na listę mediatorów w sądzie. Rolą mediatora jest usprawnienie komunikacji między stronami sporu i wsparcie ich w wypracowaniu rozwiązania akceptowalnego dla obu stron. Kwestie kluczowe w tym zawodzie to neutralność i bezstronność. Poza pracą w sądzie mediatorzy znajdują zatrudnienie w firmach consultingowych, ośrodkach pomocy rodzinie i w prywatnych gabinetach.

Interwent kryzysowy

Pracy takiej podejmują się zazwyczaj magistrzy psychologii po ukończeniu specjalistycznych studiów podyplomowych. Rolą interwenta kryzysowego jest udzielenie szybkiego wsparcia osobom przeżywającym sytuacje traumatyczne i kryzysowe, np. śmierć bliskiej osoby, myśli samobójcze, utrata pracy, doświadczanie przemocy. Głównym celem takiej interwencji jest złagodzenie objawów pacjenta, zniwelowanie zagrożenia dla jego zdrowia i życia oraz wypracowanie konkretnych rozwiązań dla przeżywanych problemów. Osoby wykonujące ten zawód pracują często w ośrodkach interwencji kryzysowej, ośrodkach pomocy społecznej, poradniach zdrowia psychicznego oraz prywatnych gabinetach.

Psychodietetyk

Jest to zawód wykonywany przez osoby z dyplomem magistra po ukończeniu studiów podyplomowych z zakresu psychodietetyki lub żywienia człowieka. W pracy psychodietetyk wykorzystuje wiedzę z zakresu psychologii, medycyny i zasad odżywiania, a także praktyczne umiejętności sprawnej komunikacji i motywowania pacjentów. Do gabinetu psychodietetyka trafiają osoby mające problem z zachowaniem zdrowej wagi ciała lub stosowaniem prawidłowych nawyków żywieniowych. Mogą być to więc pacjenci cierpiący na przykład na anoreksję, bulimię czy otyłość. Psychodietetyk zajmuje się diagnozą zaburzeń odżywiania, psychoedukacją oraz wspieraniem pacjenta w procesie zmiany nawyków. Psychodietetycy znajdują zatrudnienie w szpitalach, poradniach zdrowia psychicznego, poradniach dietetycznych oraz w prywatnych gabinetach.

Terapeuta uzależnień

Taką pracę można wykonywać po ukończeniu studiów magisterskich i szkolenia podyplomowego zakończonego uzyskaniem certyfikatu. Terapeuta uzależnień prowadzi terapię indywidualną lub grupową dla osób z uzależnieniami behawioralnymi, od substancji psychoaktywnych lub mieszanymi. Terapeuta posiada wiedzę z zakresu modeli uzależnienia, diagnozy i problemów osób uzależnionych, a także kompetencje w zakresie dialogu motywacyjnego i psychoedukacji. Ze względu na intensywny rozwój psychologii terapeuci często specjalizują się w pracy z konkretnym rodzajem uzależnień (np. uzależnieniem od alkoholu) lub wybraną grupą pacjentów (np. młodzieżą). Terapeuci uzależnień znajdą pracę w szpitalach psychiatrycznych, ośrodkach leczenia uzależnień, poradniach zdrowia psychicznego, ośrodkach interwencji kryzysowej, ośrodkach pomocy społecznej i ośrodkach pomocy rodzinie.