IKE i IKZE, czyli jak inwestować z myślą o emeryturze – poradnik

Czym jest IKE i jak działa?

IKE to specjalne konto, które pozwala Ci inwestować i jednocześnie uniknąć płacenia podatku Belki – nie zapłacisz go, jeśli wypłacisz środki po ukończeniu 60 roku życia. Brzmi to banalnie, ale jeśli pomnożysz te 19 proc. podatku przez 20 czy 30 lat potencjalnych zysków, to zrobi się z tego naprawdę pokaźna różnica. Co ważne, IKE nie jest skarbonką, do której wrzucasz pieniądze „na przechowanie”. Za pomocą konta IKE możesz (choć nie musisz!) inwestować swoje środki, kupując za nie obligacje, akcje lub inne instrumenty finansowe, dzięki czemu w dłuższej perspektywie ich wartość wzrośnie.

Sam program jest prosty, ale ma pewien mały haczyk. Limit IKE na 2025 rok to 23 472 zł, natomiast limit IKE na 2026 rok wynosi już 28 260 zł. Oznacza to, że w danym roku kalendarzowym możesz wpłacić na IKE sumę nie większą, niż wysokość limitu. Czy musisz wpłacać całość? Oczywiście, że nie. Ale każda wpłata, nawet niewielka, pracuje na Ciebie bez podatku i kumuluje efekt procentu składanego. To jest przewaga, której nie widać w pierwszych miesiącach, ale po kilku dekadach różnice stają się ogromne.

Wyjaśnijmy to na prostym przykładzie. Załóżmy, że wpłacasz co miesiąc na IKE 300 zł miesięcznie przy średniej, długoterminowej stopie zwrotu wynoszącej 7 proc. rocznie. Po 30 latach da Ci to ok. 350 tys. złotych, jeśli inwestujesz w IKE bez podatku Belki. Jeśli zamiast tego skorzystasz ze zwykłego rachunku inwestycyjnego, to otrzymasz jedynie ok. 260 tys. złotych! Różnica wynosząca ok. 90 tys. wynika wyłącznie z faktu, że podatek od zysków kapitałowych co roku spowalniał tempo narastania kapitału.

To pokazuje, że nawet niewielkie, ale regularne wpłaty tworzą przez lata finansową przewagę, której nie da się odrobić wyższym ryzykiem czy lepszym wyborem instrumentów. Po prostu procent składany działa pełną mocą dopiero wtedy, gdy pozwala mu się rosnąć bez przerw i bez corocznego potrącania części zysków przez fiskusa.

Czym jest IKZE i jak działa?

IKZE działa bardzo podobnie do IKE, ale ma jedną cechę, której IKE nie ma: ulgę podatkową tu i teraz. To oznacza, że wpłaty na IKZE możesz odliczyć od podstawy opodatkowania w swoim rocznym PIT. Efekt? Zapłacisz mniejszy podatek w tym samym roku. Państwo bardzo rzadko mówi: „Tak, możesz oddać nam mniej pieniędzy”. Szkoda nie skorzystać z takiej okazji!

Limit IKZE na 2025 rok wynosi 10 407,60 zł, a dla osób prowadzących działalność jest jeszcze wyższy. W2026 roku limit na IKZE wyniesie natomiast 11 304,00 zł. Przy przedwczesnej wypłacie płacisz podatek w formie ryczałtu wynoszący 10 proc., ale w praktyce i tak jesteś „na plusie”, bo przez wszystkie lata wcześniej realnie oszczędzasz na podatkach.

IKE czy IKZE? Wcale nie musisz wybierać!

Gdy ktoś pyta: „IKE czy IKZE?”, to często ma na myśli, że musi wybrać jedną z tych opcji. A tymczasem najbardziej rozsądne podejście zakładające wybór obu z nich! Dlaczego? IKE daje Ci zysk bez podatku Belki gdy dojdziesz do wieku emerytalnego, a IKZE daje Ci realną korzyść co roku, w twoim PIT. Razem tworzą duet, który wspiera Cię nie tylko na starość, ale także teraz.

Jak założyć konto IKE lub IKZE w XTB?

Wiele instytucji finansowych w Polsce oferuje konta IKE oraz IKZE, przy czym największą popularnością wśród klientów cieszą się niektóre banki oraz firma brokerska XTB. Ta ostatnia zyskała ostatnio na znaczeniu z trzech powodów. Po pierwsze, od wielu lat prowadzi intensywnie działania reklamowe w polskim Internecie. Po drugie, jest w pełni polską firmą – jej akcje są notowane na warszawskiej giełdzie. Po trzecie, nie pobiera prowizji za handel akcjami i funduszami ETF, w przeciwieństwie do większości banków.

W praktyce taka prowizja pojawia się dopiero po przekroczeniu 100 tys. euro obrotów w skali miesiąca, ale nie oszukujmy się – kto kupuje i sprzedaje tak duże sumy w miesiącu? Zwykli użytkownicy nie płacą na XTB ani złotówki prowizji za korzystanie z IKE i IKZE – w praktyce oba konta są w pełni darmowe. Zresztą wpłaty oraz wypłaty są również bezpłatne. Stąd rekomendujemy inwestowanie na emeryturę właśnie za pomocą XTB, bo – dla porównania – domy maklerskie w bankach pobierają 5-10 zł prowizji za każdą transakcję.

Aby założyć konto IKE lub IKZE w XTB, musisz najpierw zarejestrować się na tej platformie: link do rejestracji. Zrobisz to też za pomocą telefonu komórkowego – wystarczy, że pobierzesz aplikację mobilną XTB na Androida lub iOS, a następnie wypełnisz formularz rejestracyjny. Następnie musisz dokonać pełnej weryfikacji za pomocą dowodu osobistego i skonfigurować uwierzytelnianie dwuskładnikowe.

Gdy twoje konto zostanie już aktywowane, wejdź w zakładkę portfolio. Znajdziesz w niej dwie opcje: IKE oraz IKZE. Wybierz jedną z opcji lub od razu załóż oba konta. Następnie możesz wpłacić na IKE oraz IKZE środki z głównego konta XTB, pod warunkiem, że nie osiągnąłeś jeszcze limitu wpłat. Aktualny limit wpłat do wykorzystania, skład portfelu oraz pozostałe szczegóły znajdziesz po kliknięciu w IKE. Interfejs jest prosty i czytelny, raczej nie powinno z nim być większych problemów.

Uwaga:

Transakcje powyżej 100 000 EUR zostaną obciążone prowizją w wysokości 0,2% (min.10 EUR). Możemieć zastosowanie 0,5% koszt przewalutowania. Oferowane instrumenty finansowe są ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.

IKE: Zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych przysługuje po ukończeniu 60 lat lub nabyciu uprawnień emerytalnych w wieku 55 lat i wpłacaniu na IKE przez 5 lat lub połowy wartości 5 lat przed wypłatą.

IKZE: Ulgi podatkowe przysługują po spełnieniu przesłanek ustawowych. Oferowane instrumenty finansowe są ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.