Co to jest mobbing?

Aktualizacja: 17 września 2021
2 min
Poniżanie, ośmieszanie, zaniżanie samooceny poprzez nieuzasadnione i bezpodstawne krytykowanie, groźby słowne lub nawet przemoc fizyczna czy nawet nakłanianie usilne i uporczywe do podjęcia czynności seksualnych są bardzo częstym zjawiskiem, które pojawia się zarówno w dużych korporacjach jak i w średnich i małych prywatnych przedsiębiorstwach.

Na całe szczęście prawo jest coraz mocniej wyczulone na stosowanie tego rodzaju przemocy w miejscu pracy. Wspomniana sytuacja nazywana jest mobbingiem i można rozróżnić przynajmniej kilka różnych jego rodzajów.

Słowo mobbing wywodzi się od angielskiego czasownika mob, oznaczającego nagabywać, zaczepiać lub napadać.

Mobbing może być stosowany wobec pracownika przez szefa, lecz także przez innego pracownika, który wcale nie musi staż wyżej w hierarchii firmowej. Z tego powodu wyróżnia się dwa modele mobbingu – prosty oraz ukośny. Mobbing prosty ma miejsce wtedy, gdy zarówno osoba nagabywana jak i sprawca znajdują się na tym samym poziomie hierarchii w firmie, natomiast mobbing ukośny oznacza, że osoba mobbowana zasiada zazwyczaj na nieco niższym stanowisku niż mobbująca.

Na mobbing mogą składać się różne taktyki stosowania – zarówno fizyczne jak i psychiczne ze zdecydowaną przewagą tych drugich. Osoba, która stanie się ofiarą mobbingu może być publicznie upokarzana, na przykład poprzez zniesławienie, niestosowne żarty, krytykowanie jej wyglądu lub ubioru, stosowanie obraźliwych gestów. Nierzadko pojawia się także element zastraszania w postaci na przykład gróźb ustnych, wulgaryzmów, przymusem pozostawania w pracy po godzinach, zastraszania zwolnieniem z pracy. Osoby mobbujące uciekają się również do nieco bardziej wyrafinowanych metod, jakimi mogą być na przykład publiczne umniejszanie kompetencjom lub nawet utrudnianie swojej ofierze wykonywania obowiązków służbowych.

Polskie prawo definiuje mobbing jako uporczywe i długotrwałe nękanie i zastraszanie pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej.

Jednakże ustawodawca przewidział środki obronne dla osób pokrzywdzonych w ten sposób. Pracownik, który uważa, że zastosowane wobec niego mobbing może dochodzić zadośćuczynienia pieniężnego od pracodawcy na podstawie doznania uszczerbku na zdrowiu psychicznym. Jeśli dodatkowo, na skutek działań tego rodzaju doszło do rozwiązania umowy z pracownikiem, wtedy może on dochodzić odszkodowania w wysokości nie mniejszej niż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Sądy w Polsce w ostatnich latach coraz poważniej traktują problem mobbingu. Rekordowe jak dotąd odszkodowanie za bycie ofiarą działań mobbingowych sięgnęło 111 tysięcy złotych, a sytuacja ta miała miejsce w 2018 roku w Warszawie.