Aktualizacja: 6 września 2021
5 min
Chociaż pracę farmaceuty kojarzymy najczęściej ze sprzedażą leków w aptecznym okienku, nie jest to jedyna ścieżka kariery dostępna dla absolwentów farmacji. Ukończenie tych trudnych studiów otwiera dużo drzwi i pozwala na podjęcie pracy także w dynamicznie rozwijającym się przemyśle farmaceutycznym, szpitalach, urzędach oraz jednostkach badawczych. Bez względu na to, jaką drogę zawodową obierze młody farmaceuta, jego praca będzie wiązała się ze szczególną odpowiedzialnością. Najmniejszy błąd może stwarzać zagrożenie dla życia i zdrowia wielu osób. Jednocześnie farmaceuta jako ekspert w tworzeniu leków, ocenie ich bezpieczeństwa i interakcji, może czerpać ogromną satysfakcję z bycia niezastąpionym członkiem zespołu.Co po farmacji?

Studia na kierunku farmacja

Jeśli zdecydujecie się na studiowanie farmacji, musicie być przygotowani na co najmniej pięć i pół roku nauki. Tyle bowiem trwa pełny cykl kształcenia farmaceuty w Polsce. Obejmuje on 5 lat studiów oraz obowiązkowy bezpłatny 6-miesięczny staż. Farmacja to studia jednolite magisterskie prowadzone w trybie stacjonarnym (dziennie) oraz niestacjonarnym (wieczorowo).

W programie tego kierunku znajdują się liczne przedmioty podstawowe (m.in. matematyka, anatomia, biofizyka, statystyka, higiena i epidemiologia, chemia ogólna i organiczna, fizjologia) realizowane głównie na pierwszych latach, przedmioty specjalistyczne (m.in. chemia leków, farmakognozja, farmakologia, farmakodynamika, farmakokinetyka, technologia postaci leku, biotechnologia farmaceutyczna, toksykologia, biofarmacja), a także przedmioty ogólne takie jak historia farmacji, historia filozofii, psychologia czy socjologia. Studenci farmacji w toku studiów poza lektoratem z języka obcego nowożytnego (zazwyczaj angielskiego) mają także zajęcia z łaciny. Przyszli farmaceuci są zobowiązani do odbycia miesięcznej praktyki zawodowej w aptece otwartej i aptece szpitalnej po trzecim i czwartym roku studiów.

Absolwent farmacji jest przygotowany do wydawania, wytwarzania i oceny produktów leczniczych, udzielania informacji o lekach, sprawowania nadzoru nad obrotem i sposobem wykorzystywania produktów leczniczych, a także prowadzenia badań naukowych.

Jak uzyskać prawo wykonywania zawodu farmaceuty w Polsce?

Zawód farmaceuty należy w Polsce do grupy zawodów regulowanych. W celu uzyskania prawa wykonywania zawodu farmaceuty należy po ukończeniu studiów na kierunku farmacja złożyć wniosek o przyznanie prawa wykonywania zawodu, wpisanie do rejestru farmaceutów i na listę członków izby do odpowiedniej ze względu na miejsce pracy okręgowej izby aptekarskiej. Okręgowa rada aptekarska podejmuje w tej kwestii odpowiednią uchwałę, na mocy której wnioskodawca uzyskuje prawo wykonywania zawodu.

Farmaceuci są zobowiązani do ustawicznego kształcenia i podwyższania swoich kwalifikacji. Po ukończeniu podyplomowego szkolenia specjalizacyjnego i zdania Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego Farmaceutów mogą także uzyskać tytuł specjalisty w następujących dziedzinach:

  • analityka farmaceutyczna,
  • bromatologia,
  • farmacja apteczna,
  • farmacja kliniczna,
  • farmacja przemysłowa,
  • farmacja szpitalna,
  • farmakologia,
  • lek roślinny,
  • radiofarmacja,
  • toksykologia.

Na jakich uczelniach można studiować farmację?

Polskie uczelnie kształcące przyszłych farmaceutów to:

  • Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
  • Warszawski Uniwersytet Medyczny
  • Gdański Uniwersytet Medyczny
  • Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
  • Uniwersytet Medyczny w Lublinie
  • Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
  • Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
  • Uniwersytet Medyczny w Łodzi
  • Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
  • Collegium Medicum UMK im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy
  • Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
  • Uniwersytet Opolski

Praca po farmacji

Farmaceuta w aptece otwartej

Farmaceuta zatrudniony w aptece ogólnodostępnej odpowiada za wydawanie leków zgodnie z receptą, sporządzanie leków recepturowych, a także udzielanie porad w zakresie farmakoterapii, na przykład w powszechnych dolegliwościach zdrowotnych takich jak przeziębienie czy biegunka. Farmaceuta dba także o odpowiednie zatowarowanie apteki i zamawia leki z hurtowni. Niewiele osób wie o tym, że ma także prawo wystawić receptę w przypadku, gdy nieprzyjęcie leku przez pacjenta wiązałoby się z zagrożeniem życia lub zdrowia.

Właściciel apteki

Po nowelizacji ustawy o prawie farmaceutycznym z 2017 roku właścicielem apteki może być tylko magister farmacji posiadający prawo wykonywania zawodu lub spółka utworzona przez wspólników będących z zawodu farmaceutami, której jedyną działalnością jest prowadzenie aptek. Otwarcie apteki jest nieco bardziej skomplikowane niż otwarcie zwykłej działalności gospodarczej. Poza wpisem do CEIDG, rejestracją dla celów podatkowych i zgłoszeniem do ZUS-u konieczne jest uzyskanie zezwolenia na prowadzenie apteki w Wojewódzkim Inspektoracie Farmaceutycznym, a następnie przedstawienie tego dokumentu w NFZ. Prowadzenie apteki wiąże się ze znacznymi kosztami początkowymi, jednak pozwala także na osiągnięcie dużych zysków.

Farmaceuta w aptece szpitalnej

Praca farmaceutów w aptece szpitalnej znacząco różni się od tego, czym zajmują się koledzy po fachu zatrudnieni w aptece ogólnodostępnej. Przez apteki szpitalne przechodzi ogromna ilość leków, środków opatrunkowych, środków odkażających, narzędzi do operacji, a także wyrobów medycznych takich jak protezy czy implanty. Wszystko to musi być wydane na czas. W ramach działalności aptek szpitalnych często funkcjonują obecnie pracownie żywienia pozajelitowego i pracownie cytostatyczne, w których farmaceuci przygotowują preparaty żywieniowe i cytostatyki według zleconej receptury. Ze względu na to, że w szpitalach leki kupowane są w procedurze przetargowej na szpitalnych farmaceutach spoczywa też odpowiedzialność za racjonalne gospodarowanie lekami.

Pracownik hurtowni farmaceutycznej

W Polsce obrót produktami leczniczymi jest ściśle regulowany. Przepisy zobowiązują właścicieli hurtowni farmaceutycznych do zatrudniania na stanowisku tzw. osób odpowiedzialnych magistrów farmacji. W ich gestii leży między innymi czuwanie nad przestrzeganiem Dobrych Praktyk Dystrybucyjnych, czyli zasad zapewniających, że na drodze produktu leczniczego od wytwórcy do apteki zostanie zachowana jego jakość i niezmienność.

Pracownik przemysłu farmaceutycznego

Przemysł farmaceutyczny jest uznawany za jeden z filarów polskiej gospodarki. Firmy farmaceutyczne poszukują absolwentów farmacji zarówno do pracy w laboratorium, jak i działach kontroli jakości czy rejestracji.

Przedstawiciel handlowy

Od osoby reklamującej i sprzedającej produkty medyczne w sposób szczególny oczekuje się wiedzy na temat oferowanego produktu. Przedstawiciele handlowi zatrudniani przez koncerny farmaceutyczne muszą znać składy, działanie i interakcje oferowanych przez siebie leków, gdyż ich odbiorcy to najczęściej osoby posiadające wiedzę medyczną, które cenią sobie bezpieczeństwo pacjentów. Kariera handlowca może być ciekawą propozycją dla absolwenta farmacji, któremu nie brakuje charyzmy, siły perswazji i operatywności.

Naukowiec

Jeśli waszym marzeniem jest odkrycie leku, który odmieni los osób cierpiących na nieuleczalną dotąd chorobę, to pewnie rozważacie studia na kierunku farmacja z myślą o dalszej karierze naukowej. Oczywiście droga od pomysłu do dopuszczenia leku do obrotu jest bardzo długa, wyboista i okupiona wieloma porażkami, jednak potencjalne korzyści są ogromne. Badacze mogą znaleźć zatrudnienie na uczelniach medycznych i technicznych (politechniki), w instytutach badawczych, a także w prywatnych firmach farmaceutycznych.

Pracownik urzędu

Inną ścieżką kariery po farmacji jest praca w tak zwanym nadzorze farmaceutycznym, czyli organach administracji zajmujących się kontrolą nad wytwarzaniem i obrotem wyrobami leczniczymi. Nadzór farmaceutyczny tworzą: Główny Inspektorat Farmaceutyczny oraz inspektoraty wojewódzkie ze swoimi delegaturami. Taka praca wymaga nie tylko kierunkowego wykształcenia, ale także doskonałej znajomości prawa farmaceutycznego. Inne instytucje, w których zatrudnia się farmaceutów to: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Ministerstwo Zdrowia i wydziały zdrowia administracji samorządowej.