Praca jako architekt – zarobki, wymagania dla kandydatów

Aktualizacja: 11 października 2021
5 min
Każdego roku w Polsce buduje się tysiące nowych domów, apartamentowców oraz budynków użyteczności publicznej. Ich projektowaniem zajmują się architekci, czyli specjaliści z wykształceniem kierunkowym i uprawnieniami nadanymi przez Izbę Architektów RP. To dzięki ich pracy nowopowstałe budynki lub kompleksy budynków posiadają jednolitą estetykę i funkcjonalności takie jak windy czy udogodnienia dla osób niepełnosprawnych. Co jeszcze mieści się w kompetencjach architekta? Kto i w jaki sposób może nim zostać? Ile zarabiają architekci w Polsce i jakie czynniki mają wpływ na wysokość ich wynagrodzeń?Praca jako architekt – zarobki, wymagania dla kandydatów

Architekt to osoba zajmująca się projektowaniem budowli oraz ich najbliższego otoczenia. Wbrew pozorom jest to dość obszerna dziedzina wiedzy, bo poza samym projektowaniem budynków w zakres zainteresowań zawodowych architekta wchodzi także aranżacja wnętrz, krajobrazów, obiektów użytkowych czy infrastruktury, a więc wszystkiego, co dotyczy zagospodarowania przestrzeni. W praktyce niektórymi ze wspomnianych obowiązków zajmują się inni specjaliści (np. architekci krajobrazu czy dekoratorzy wnętrz), a architekt zajmuje się przede wszystkim kompleksowym projektowaniem budowli.

Praca architekta w praktyce – zakres obowiązków

W praktyce architekt zaczyna pracę nad nowym projektem od poznania oraz zrozumienia potrzeb klienta, zarówno w zakresie funkcjonalności, jak i estetyki budynku. Po wspólnym opracowaniu i uzgodnieniu koncepcji architekt tworzy wstępny projekt zewnętrznej części budowli, dzieląc jej wnętrze na pomieszczenia z określoną funkcją. Na tym etapie możliwe jest wprowadzanie daleko idących zmian, które mieszczą się w uzgodnionej wcześniej koncepcji. Gdy klient zatwierdzi już wstępny projekt, architekt przystępuje do właściwej części prac, czyli stworzenia szczegółowego planu budynku. Gdy ten jest gotowy, a klient spełni szereg formalności umożliwiających rozpoczęcie budowy, architekt nadzoruje postęp prac i dba o to, by przygotowany wcześniej plan został w pełni zrealizowany.

Architekt a inżynier budownictwa – czym się różnią?

Na liście zawodów regulowanych związanych z inżynierią lądową oraz wznoszeniem budowli poza architektem można znaleźć także inżyniera budownictwa. Mało kto wie, że umiejętności, zakres wiedzy oraz kompetencje w przypadku obu tych zawodów są dość podobne, a zdarza się, że architekci wykonują niektóre obowiązki inżynierów budownictwa i vice versa. Mimo to istnieje pewna subtelna różnica pomiędzy tymi dwoma zawodami – architekt podczas projektowania budowli zajmuje się przede wszystkim jej wyglądem, funkcjonalnością czy dopasowaniem do planu przestrzennego, podczas gdy inżyniera budownictwa interesują głównie kwestie wytrzymałości konstrukcji oraz rodzaju użytych materiałów. Ci ostatni z reguły pracują przy budowie infrastruktury oraz obiektów użytkowych takich jak np. tamy czy elektrownie, podczas gdy architekci projektują raczej budynki mieszkalne czy gmachy użyteczności publicznej, a więc budowle, z których codziennie korzysta większość z nas. A zatem inżynier budowli to zawód stricte techniczny,podczas gdy dobry architekt musi nie tylko doskonale orientować się w kwestiach technicznych, ale też posiadać talent artystyczny, poczucie estetyki oraz wiedzę z zakresu historii architektury.

Jak zostać architektem? Studia architektoniczne

Architekt jest zawodem wpisanym na listę zawodów regulowanych. By móc wykonywać tę pracę należy ukończyć studia wyższe na kierunku architektura, a następnie uzyskać odpowiednie uprawnienia. W Polsce nadaje je Izba Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, która wymaga od kandydatów na architekta posiadania dyplomu magistra oraz ukończenia dwuletniej praktyki zawodowej pod okiem doświadczonego specjalisty. Po spełnieniu tych warunków można przystąpić do egzaminu ze znajomości procesu budowlanego, którego zdanie jest warunkiem uzyskania uprawnień do podjęcia pracy jako samodzielny architekt.

Studia na kierunku architektura a praca jako architekt

Jak już wspomnieliśmy architekci muszą posiadać wykształcenie kierunkowe. Studia architektoniczne odbywają się na kilkunastu polskich uczelniach i zazwyczaj dzielą się na dwa stopnie, choć znaleźć też można jednolite studia magisterskie. Podczas wyboru uczelni warto zwrócić uwagę na jej pozycję w rankingach, bliskość oraz perspektywy zatrudnienia wśród absolwentów.

Kto może zostać architektem?

Praca w charakterze architekta wymaga posiadania zestawu umiejętności, z których największą rolę ogrywają zdolności w dziedzinie rysunku. W końcu praca architekta polega na tworzeniu planów budowy, a o ile samego rysunku technicznego da się nauczyć, o tyle jest on na tyle skomplikowany, że wymaga pewnej, utalentowanej ręki. Ponadto kluczowe są też cechy takie jak zmysł estetyczny, poczucie odpowiedzialności, a także umiejętność samodzielnego organizowania pracy oraz drobiazgowość. Przy większych projektach architekci pracują w zespołach, dlatego przydatne mogą się też okazać umiejętności miękkie.

Ile zarabia architekt? Średnie wynagrodzenie w zawodzie architekta

Duża odpowiedzialność oraz konieczność długoletniego kształcenia się przed podjęciem pracy w zawodzie są odzwierciedlane przez wysokość wynagrodzenia. Polscy architekci zarabiają średnio ok. 6500 zł brutto miesięcznie, przy czym najczęściej wskazywane widełki to 4200-11000 zł brutto. Tak duża różnica jest związana z kwestią rozpoznawalności oraz specjalizacji architekta – ci najlepsi i najbardziej znani zazwyczaj zarabiają znacznie większe kwoty, ale stanowią jedynie niewielką część rynku.

Najczęściej spotykaną formą zatrudnienia jest umowa o pracę, choć wielu architektów decyduje się na prowadzenie własnej działalności gospodarczej i rozliczanie na zasadzie projektowej. Największy wpływ na wysokość miesięcznych zarobków ma wybrana forma rozliczenia, doświadczenie oraz posiadane portfolio. Z reguły najwięcej zarabiają architekci projektujący duże inwestycje, np. wieżowce czy gmachy użyteczności publicznej, a także architekci specjalizujący się w renowacji zabytkowych budynków. Z tego względu duże znaczenie ma też miejsce zamieszkania. Najwyższymi zarobkami mogą pochwalić się architekci z największych polskich miast – badania rynku pokazują, że praca w Warszawie lub Krakowie może przełożyć się na różnicę w wynagrodzeniu na poziomie nawet kilku tysięcy